Μαύρη Πέμπτη στη Wall Street

Η Wall Street είχε την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου τη χειρότερη μέρα της από τον Απρίλιο του 2025. Ο S&P 500 έκλεισε με πτώση 4,36%, ο Nasdaq με πτώση 5,52% και ο Dow Jones με πτώση 3,44%, σύμφωνα με το CNBC. Από τον S&P 500 χάθηκαν περίπου 2,8 τρισ. δολάρια χρηματιστηριακής αξίας σε μία μέρα. Οι επενδυτές φοβούνται ότι η μεγάλη νίκη των Δημοκρατικών θα επιβραδύνει την κατασκευή κέντρων δεδομένων, των κτιρίων που στεγάζουν τους υπολογιστές της τεχνητής νοημοσύνης. Περισσότερο έπεσαν οι εταιρείες που πουλούν τσιπ για αυτά τα κτίρια.

Τι έγινε την Πέμπτη στη Wall Street

Η πτώση ήρθε μία μέρα μετά από μεγάλη άνοδο. Την Τετάρτη ο S&P 500 ανέβηκε 1,6% και ο Dow Jones κέρδισε πάνω από 1.500 μονάδες, στην καλύτερη μέρα του από τον Απρίλιο του 2025. Την Πέμπτη ο Dow έχασε 1.833 μονάδες, περισσότερες από όσες είχε κερδίσει.

Ο δείκτης SOX, που παρακολουθεί τις εταιρείες τσιπ, έχασε 12,25% και είχε τη χειρότερη μέρα του από τον Μάρτιο του 2020. Μία ώρα πριν από το κλείσιμο οι επτά μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας έχαναν περίπου 900 δισ. δολάρια χρηματιστηριακής αξίας, σύμφωνα με το CNBC. Μόνο η Nvidia έχανε 374 δισ. Οι πωλήσεις έφτασαν και σε άλλους κλάδους, με την Caterpillar να χάνει 6% και την JPMorgan 4%.

Τα αμερικανικά ομόλογα κινήθηκαν αντίθετα. Η απόδοση του δεκαετούς υποχώρησε στο 4,84% από 4,90%, δηλαδή οι τιμές των ομολόγων ανέβηκαν. Ο χρυσός κέρδισε περίπου 1%, ενώ το bitcoin έχασε πάνω από 5%.

Από το 2010 ο S&P 500 έχει κλείσει μόλις 19 φορές με πτώση 4% ή μεγαλύτερη, σύμφωνα με τις τιμές κλεισίματος του Yahoo Finance. Οι εννέα από αυτές ήταν το 2020, τη χρονιά της πανδημίας.

Ο Nasdaq μπήκε σε περιοχή διόρθωσης

Ο Nasdaq Composite έκλεισε στις 24.315 μονάδες, 11,9% κάτω από το ρεκόρ των 27.599,79 μονάδων της 6ης Οκτωβρίου. Στις αγορές διόρθωση λέγεται μια πτώση από 10% έως 20% από το υψηλό. Πάνω από το 20% μιλάμε για bear market.

Ο Nasdaq 100, με τις μεγαλύτερες μη χρηματοοικονομικές εταιρείες του Nasdaq, έχει πέσει περισσότερο και βρίσκεται 14,7% κάτω από το ρεκόρ της ίδιας ημέρας. Σε διόρθωση μπήκε και ο Russell 2000 των μικρότερων αμερικανικών εταιρειών, με απόσταση 11% από το ρεκόρ του. Ο S&P 500 απέχει περίπου 6% από το ρεκόρ και ο Dow Jones 5,2%, οπότε δεν βρίσκονται σε διόρθωση. Ο S&P 500 παραμένει 7,4% πάνω από το κλείσιμο του 2025.

Από το 2015, όταν ο Nasdaq ξεπέρασε το ρεκόρ του 2000, έχει μπει 11 φορές σε διόρθωση, μαζί με την τωρινή, με βάση τις τιμές κλεισίματος. Από τις 10 προηγούμενες, οι έξι σταμάτησαν πριν από το 20% και οι τέσσερις έγιναν bear market. Η τωρινή είναι η δεύτερη του 2026. Η προηγούμενη ξεκίνησε στις 26 Μαρτίου και ο δείκτης έφτασε σε νέο ρεκόρ στις 15 Απριλίου. Τα στοιχεία αυτά περιγράφουν το παρελθόν και δεν δείχνουν πού θα σταματήσει η τωρινή πτώση.

Τι έδειξε ο δείκτης VIX

Ο VIX υπολογίζεται από την Cboe με βάση τις τιμές των δικαιωμάτων προαίρεσης (options) στον S&P 500. Δείχνει πόσο μεγάλες διακυμάνσεις περιμένουν οι επενδυτές τις επόμενες 30 μέρες, για αυτό λέγεται και δείκτης του φόβου. Όταν οι επενδυτές πληρώνουν περισσότερα για να προστατευτούν από μια πτώση, ο VIX ανεβαίνει.

Την Πέμπτη ο VIX έκλεισε στις 28,18 μονάδες από 16,61 την Τετάρτη, με άνοδο 69,7%, την τρίτη μεγαλύτερη σε μία μέρα από το 1990. Μεγαλύτερη ήταν μόνο στις 5 Φεβρουαρίου 2018 και στις 18 Δεκεμβρίου 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της Cboe. Το ποσοστό βγαίνει τόσο μεγάλο και επειδή ο VIX είχε πέσει 20% την Τετάρτη, μετά τις εκλογές.

Οι 28,18 μονάδες είναι το υψηλότερο κλείσιμο από τις 30 Μαρτίου και βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο των 19,4 μονάδων από το 1990. Απέχουν όμως πολύ από τις 52,33 μονάδες του Απριλίου 2025 και από τις 82,69 του Μαρτίου 2020. Ο φόβος ανέβηκε απότομα, χωρίς να φτάσει στα επίπεδα των μεγάλων κρίσεων.

Γιατί έπεσε η AMD με καλά αποτελέσματα

Η AMD ανακοίνωσε το βράδυ της Τρίτης πωλήσεις ρεκόρ 13,38 δισ. δολαρίων για το τρίτο τρίμηνο. Ήταν 45% υψηλότερες από πέρυσι και ξεπέρασαν τα περίπου 13,06 δισ. που περίμεναν οι αναλυτές, όπως έγραψε το Yahoo Finance. Οι πωλήσεις της στα κέντρα δεδομένων σχεδόν διπλασιάστηκαν, στα 8,5 δισ. Την Τετάρτη η μετοχή ανέβηκε 1%, όμως την Πέμπτη έπεσε 17%.

Τα αποτελέσματα δείχνουν όσα πούλησε ήδη η εταιρεία, ενώ η τιμή της μετοχής εξαρτάται από όσα περιμένει η αγορά ότι θα πουλήσει τα επόμενα χρόνια. Η διευθύνουσα σύμβουλος Λίζα Σου είπε στο Yahoo Finance ότι η αγορά μπορεί μερικές φορές να είναι «λίγο κοντόφθαλμη» και ότι πιστεύει στη ζήτηση.

Οι μετοχές των τσιπ έπεφταν ήδη πριν από τις εκλογές. Ο SOX έκλεισε την Πέμπτη 38% κάτω από το ρεκόρ της 22ας Ιουνίου. Στις 30 Οκτωβρίου είχε χάσει 7,2% σε μία μέρα, όταν η Intel έδωσε αδύναμη πρόβλεψη για το τέταρτο τρίμηνο και η μετοχή της έπεσε 28,6%. Την ίδια εβδομάδα τα αποτελέσματα της Alphabet είχαν δείξει πόσο βαραίνουν οι δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη τα μετρητά μιας εταιρείας. Το Associated Press γράφει ότι οι μετοχές αυτές έχουν μεγάλες διακυμάνσεις εδώ και μήνες, γιατί ο ακριβός δανεισμός μπορεί να επιβραδύνει την κατασκευή κέντρων δεδομένων.

Γιατί οι εκλογές έφτασαν στα κέντρα δεδομένων

Στις 3 Νοεμβρίου οι Αμερικανοί δεν ψήφισαν μόνο για το Κογκρέσο. Σε πολλές πολιτείες τα κέντρα δεδομένων έγιναν προεκλογικό θέμα, γιατί χρειάζονται τεράστιες ποσότητες ρεύματος και νερού. Στο Τέξας, τη μεγαλύτερη αγορά κέντρων δεδομένων των ΗΠΑ, η Δημοκρατική Τζίνα Χινοχόσα κέρδισε απρόσμενα τη θέση του κυβερνήτη. Προεκλογικά είχε δεσμευτεί να απαγορεύσει κάθε νέα έγκριση, μέχρι να ψηφίσει νόμους το πολιτειακό κοινοβούλιο. Παρόμοια μέτρα υποσχέθηκαν οι Δημοκρατικοί που κέρδισαν στο Οχάιο και στη Τζόρτζια.

Σε 41 τοπικές ψηφοφορίες σε 10 πολιτείες, οι ψηφοφόροι τάχθηκαν υπέρ των περιορισμών σχεδόν σε όλες όσες είχαν αποτέλεσμα ως την Τετάρτη. Την ίδια μέρα ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς ζήτησε εθνική απαγόρευση νέων κέντρων δεδομένων. Η Goldman Sachs υπολογίζει ότι από τον Ιανουάριο το 45% της σχεδιαζόμενης χωρητικότητας των ΗΠΑ θα βρίσκεται σε πολιτείες που ελέγχουν Δημοκρατικοί υπέρ τέτοιων απαγορεύσεων, όπως μετέδωσε το CNN.

Αυτό δεν σημαίνει ότι σταματούν τα μισά έργα. Το CNN σημειώνει ότι ο Τραμπ παραμένει πρόεδρος με δικαίωμα βέτο και ότι οι κυβερνήτες δεν μπορούν να σταματήσουν κάθε έργο. Ο σημερινός ρεπουμπλικανός κυβερνήτης του Τέξας, Γκρεγκ Άμποτ, έχει ήδη παγώσει από τον Αύγουστο περιβαλλοντικές άδειες και συνδέσεις με το δίκτυο ρεύματος, όσο διαρκεί ένας έλεγχος των έργων. Την Πέμπτη η αγορά δεν αντέδρασε σε κάποιον νέο νόμο. Αντέδρασε στον φόβο ότι θα χτιστούν λιγότερα έργα από όσα είχε υπολογίσει. Ο Τραμπ απέδωσε την πτώση στο εκλογικό αποτέλεσμα και έριξε την ευθύνη στους Δημοκρατικούς, όπως μετέδωσε το NBC.

Πώς ένα έργο στο Τέξας φτάνει ως τη Nvidia

Οι μεγάλες εταιρείες cloud, όπως η Alphabet, η Amazon και η Microsoft, ξοδεύουν κάθε χρόνο εκατοντάδες δισ. δολάρια σε κέντρα δεδομένων. Ο αναλυτής Νταν Άιβς της Yorkville Ives εκτιμά ότι οι δαπάνες τους θα φτάσουν φέτος έως 828 δισ. δολάρια. Τα χρήματα αυτά γίνονται πωλήσεις για τις εταιρείες τσιπ. Το ένα τέταρτο των σχεδιαζόμενων έργων βρίσκεται στο Τέξας και η Wells Fargo υπολογίζει ότι κάθε 10% λιγότερη χωρητικότητα εκεί μειώνει κατά 1,6% τις δαπάνες των μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.

Για αυτό οι εταιρείες που πουλούν έπεσαν πολύ περισσότερο από τις εταιρείες που αγοράζουν. Η Nvidia έχασε 9,3%, η Broadcom 10,4% και η Micron 17,5%, ενώ η Alphabet και η Amazon έχασαν 2,2% και η Microsoft 3,6%.

Για όποιον πληρώνει τα κέντρα δεδομένων, μια επιβράδυνση σημαίνει και μικρότερα έξοδα. Ο Άιβς έγραψε ότι αυτό μπορεί να αποδειχθεί θετικό για τις μετοχές τεχνολογίας. Για όποιον πουλά τσιπ, οι ίδιες δαπάνες είναι οι πωλήσεις των επόμενων ετών.

Οι οικονομολόγοι της ING υπολογίζουν, σύμφωνα με το CNN, ότι η επένδυση στην τεχνητή νοημοσύνη έδωσε φέτος έως το ένα τέταρτο της ανάπτυξης των ΗΠΑ. Ο Εντ Γιαρντένι της Yardeni Research είπε στο NBC ότι δεν βλέπει μια φούσκα που σκάει, αλλά μια φούσκα που χάνει πολύ γρήγορα αέρα.

Πώς αντέδρασαν η Ασία και η Ευρώπη

Οι αγορές της Ασίας έπεσαν δύο μέρες στη σειρά. Την Πέμπτη, πριν ανοίξει η Wall Street, ο Kospi της Νότιας Κορέας έχασε 5,3%, ο δείκτης της Ταϊβάν 3,2% και ο Nikkei της Ιαπωνίας 1,8%. Την Παρασκευή ο Nikkei έκλεισε με πτώση περίπου 6% στις 57.435 μονάδες, ο Kospi με πτώση περίπου 6% στις 5.060 μονάδες και η Ταϊβάν με πτώση 4,5%. Στη Σεούλ ο Kospi έπεσε πάνω από 8% στο άνοιγμα και οι συναλλαγές διακόπηκαν προσωρινά. Η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν εξαρτώνται πολύ από τους κατασκευαστές τσιπ, όπως η Samsung και η TSMC.

Στην Ευρώπη ο δείκτης STOXX 600 έκλεισε την Πέμπτη με πτώση μόλις 0,4%, πριν ολοκληρωθεί η πτώση της Wall Street, παρότι η ASML έπεσε 6,5%. Την Παρασκευή το πρωί έχανε περίπου 1,5%. Οι εταιρείες τεχνολογίας αποτελούν περίπου το 7% του δείκτη, οπότε η πτώση των τσιπ τον επηρεάζει πολύ λιγότερο.

Τι σημαίνει για όποιον έχει ETF

Ο Ευρωπαίος επενδυτής έχει αυτές τις μετοχές κυρίως μέσα από ETF, οπότε μετρά πόσο ζυγίζουν στο δικό του ταμείο. Οι λεγόμενες Magnificent Seven, δηλαδή οι Apple, Nvidia, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta και Tesla, αποτελούν το ένα τρίτο του S&P 500 και σχεδόν το ένα τέταρτο του MSCI World. Το ETF SPY της State Street είχε 33,5% σε αυτές στις 4 Νοεμβρίου και ο δείκτης MSCI World 23,7% στις 30 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο της MSCI.

Την ίδια Πέμπτη η HANetf ανακοίνωσε το Defiance Mag7 UCITS ETF, με αποκλειστικά αυτές τις επτά εταιρείες σε ίσα μερίδια. Η εταιρεία το χαρακτηρίζει πρώτο του είδους του στην Ευρώπη.

Όποιος κοίταξε την Πέμπτη ένα ETF σε ευρωπαϊκό χρηματιστήριο δεν είδε όλη την πτώση. Το Xetra της Φρανκφούρτης έκλεισε στις 17:30 ώρα Γερμανίας, δύο ώρες μετά το άνοιγμα της Wall Street, όταν ο S&P 500 έχανε περίπου 2,9%. Το VUAA, που ακολουθεί τον S&P 500, έκλεισε στο Xetra με πτώση 2,6% και το VWCE, που ακολουθεί έναν παγκόσμιο δείκτη, με πτώση 2,3%. Η υπόλοιπη πτώση πέρασε στις τιμές τους την Παρασκευή. Στις 10:10 ώρα Ελλάδας και τα δύο έχαναν άλλο 1,4%.

Τι αξίζει να παρακολουθήσουμε

1. 6 Νοεμβρίου. Οι ΗΠΑ δημοσιεύουν τα στοιχεία απασχόλησης του Οκτωβρίου.
2. 17 Νοεμβρίου. Η Nvidia ανακοινώνει τα αποτελέσματα του τριμήνου που έληξε στις 25 Οκτωβρίου.
3. Δεκέμβριος. Αναμένεται να ολοκληρωθεί ο έλεγχος των κέντρων δεδομένων στο Τέξας.
4. 9 Δεκεμβρίου. Η Fed ανακοινώνει την επόμενη απόφασή της για τα επιτόκια.
5. 19 Ιανουαρίου. Η Χινοχόσα αναλαμβάνει στο Τέξας, όπου το πολιτειακό κοινοβούλιο ξεκινά τις εργασίες του τον ίδιο μήνα.

Τι κρατάμε

• Ο S&P 500 έχασε 4,36% την Πέμπτη, στη χειρότερη μέρα του από τον Απρίλιο του 2025. Ο Nasdaq μπήκε σε περιοχή διόρθωσης και ο VIX έφτασε στο υψηλότερο κλείσιμο από τον Μάρτιο.
• Η αγορά αντέδρασε στον φόβο ότι θα χτιστούν λιγότερα κέντρα δεδομένων, όχι σε κάποιον νέο νόμο. Για αυτό έπεσαν περισσότερο οι εταιρείες που πουλούν τσιπ.
• Οι επτά μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας αποτελούν το ένα τρίτο του S&P 500 και σχεδόν το ένα τέταρτο του MSCI World, οπότε όποιος έχει τέτοιο ETF είναι ήδη εκτεθειμένος σε αυτές.