Γιατί έπεσε τόσο ο χρυσός;

Την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου ο χρυσός έπεσε 3,3%. Το συμβόλαιο Δεκεμβρίου στο αμερικανικό χρηματιστήριο εμπορευμάτων Comex έκλεισε στα 3.898,90 δολάρια η ουγγιά, στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και ένα χρόνο. Για τον χρυσό ήταν ο χειρότερος Οκτώβριος από το 2008, όπως σημείωσε το Mining.com. Από το υψηλότερο κλείσιμο της ιστορίας του, στις 29 Ιανουαρίου, η τιμή του έχει υποχωρήσει περισσότερο από 25%.

Την ίδια μέρα ο S&P 500 υποχώρησε 1,8%. Ο χρυσός, που πολλοί επενδυτές κρατούν για να τους προστατεύει όταν πέφτουν οι μετοχές, έπεσε περισσότερο από τις ίδιες τις μετοχές.

Τι έγινε την Παρασκευή

Οι πωλήσεις της Παρασκευής ξεκίνησαν από τις μετοχές τεχνολογίας. Η μετοχή της Intel έπεσε 28,6% μετά από αδύναμες προβλέψεις για τα έσοδα του τέταρτου τριμήνου και ο δείκτης ημιαγωγών της Φιλαδέλφειας υποχώρησε 7,2%. Ο άργυρος έπεσε 5,9% και έκλεισε στα 49,10 δολάρια, κάτω από τα 50 για πρώτη φορά από τον Νοέμβριο του 2025. Οι μετοχές εταιρειών εξόρυξης χρυσού και αργύρου έχασαν έως 8%.

Την ίδια μέρα το δολάριο και οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων υποχώρησαν ελαφρά, όπως σημείωσε το Kitco. Συνήθως αυτό στηρίζει τον χρυσό. Την Παρασκευή ο χρυσός έπεσε κυρίως επειδή πολλοί επενδυτές χρειάστηκαν γρήγορα μετρητά.

Όποιος αγοράζει μετοχές με δανεικά από τον broker του πρέπει να διατηρεί στον λογαριασμό ένα ελάχιστο ποσό ως εγγύηση, το περιθώριο ασφάλισης (margin). Όταν οι μετοχές πέφτουν απότομα, ο broker ζητά να συμπληρωθεί η εγγύηση και ο επενδυτής πουλά ό,τι πουλιέται εύκολα. Αναλυτές της Commerzbank εκτιμούν ότι η πτώση των μετοχών τεχνολογίας μπορεί να ανάγκασε επενδυτές να πουλήσουν χρυσό για να συμπληρώσουν την εγγύηση. Θεωρούν όμως υπερβολική την υποχώρηση των πολύτιμων μετάλλων. Ο Γουαλίντ Σαΐντ της GivTrade το εξήγησε στο Kitco: «Ο χρυσός είναι ρευστός, οπότε είναι το πρώτο που πουλιέται όταν ο κόσμος χρειάζεται μετρητά».

Γιατί ο χρυσός πέφτει από τον Ιανουάριο

Οι αναγκαστικές πωλήσεις εξηγούν μία μέρα. Την πτώση των τελευταίων εννέα μηνών την εξηγούν κυρίως τα επιτόκια.

Τον Σεπτέμβριο η Fed αύξησε το βασικό της επιτόκιο κατά 0,25 μονάδες, στο 3,75% έως 4,00%. Στις 28 Οκτωβρίου το κράτησε αμετάβλητο, αλλά με δύο ψήφους κατά: η Λίσα Κουκ και η Μπεθ Χάμακ ήθελαν νέα αύξηση, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Fed. Σύμφωνα με το Mining.com, οι αγορές δίνουν πλέον πάνω από 70% πιθανότητα για αύξηση τον Δεκέμβριο.

Ο χρυσός δεν δίνει τόκο ούτε μέρισμα. Όποιος τον κρατά χάνει τον τόκο που θα έπαιρνε από ένα ασφαλές ομόλογο. Αυτό το κόστος το δείχνει η πραγματική απόδοση, δηλαδή ο τόκος που δίνει ένα ομόλογο πάνω από τον πληθωρισμό. Για το δεκαετές αμερικανικό ομόλογο που προστατεύεται από τον πληθωρισμό, η πραγματική απόδοση ανέβηκε από 1,89% στις 29 Ιανουαρίου σε 2,60% στις 30 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών. Όσο ανεβαίνει ο τόκος που δίνει ένα ασφαλές ομόλογο πάνω από τον πληθωρισμό, τόσο ακριβότερο γίνεται να κρατάς ένα μέταλλο που δεν αποδίδει τίποτα.

Ο Φίλιπ Στράιμπλ της Blue Line Futures εξήγησε στο Kitco ότι ο χρυσός ανεβαίνει όταν η κεντρική τράπεζα αναγκάζεται να μειώσει τα επιτόκια για να στηρίξει την οικονομία. Κατά τον ίδιο, όσο η αμερικανική οικονομία αναπτύσσεται, η Fed έχει περιθώριο να συνεχίσει τις αυξήσεις.

Τι ρόλο παίζει το πετρέλαιο

Το Brent κόστιζε περίπου 71 δολάρια το βαρέλι στις 29 Ιανουαρίου και 117,64 δολάρια στις 30 Οκτωβρίου. Η άνοδος οφείλεται στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν και στους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο του πετρελαίου που διακινείται στον κόσμο.

Το ακριβό πετρέλαιο ανεβάζει τον πληθωρισμό, ο πληθωρισμός κρατά τις κεντρικές τράπεζες σε τροχιά αυξήσεων και οι αυξήσεις πιέζουν τον χρυσό. Ο Στράιμπλ το συνόψισε στο Kitco: «Αυτή τη στιγμή ο πληθωρισμός είναι το πετρέλαιο».

Η σχέση φάνηκε και τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου. Ιρανοί και Καταριανοί αξιωματούχοι συνέχισαν για τρίτη μέρα τις συνομιλίες για τερματισμό του πολέμου, το Brent υποχώρησε και ο χρυσός ανέκαμψε.

Πόσο έπεσε ο χρυσός σε ευρώ

Η τιμή του χρυσού διαμορφώνεται σε δολάρια. Ένας Ευρωπαίος επενδυτής τον αποκτά συνήθως μέσω ETC, ενός προϊόντος που διαπραγματεύεται στο χρηματιστήριο και ακολουθεί την τιμή του μετάλλου. Αν το ETC δεν έχει αντιστάθμιση συναλλάγματος, η απόδοση που βλέπει ο επενδυτής είναι η απόδοση του χρυσού σε ευρώ.

Από τις 29 Ιανουαρίου η ισοτιμία αναφοράς της ΕΚΤ πήγε από 1,1968 σε 1,1172 δολάρια ανά ευρώ, δηλαδή το δολάριο ανατιμήθηκε περίπου 7%. Μια ουγγιά χρυσού κόστιζε περίπου 4.444 ευρώ στο ρεκόρ του Ιανουαρίου και 3.490 ευρώ στις 30 Οκτωβρίου. Σε ευρώ η πτώση από το ρεκόρ είναι 21,5% αντί για 26,7%, γιατί στο ίδιο διάστημα το δολάριο ανατιμήθηκε απέναντι στο ευρώ. Από την αρχή της χρονιάς η πτώση είναι 5,5% σε ευρώ και 10,2% σε δολάρια.

Τα ETC με αντιστάθμιση σε ευρώ (hedged) ακολουθούν σχεδόν την τιμή του χρυσού σε δολάρια, γιατί η αντιστάθμιση εξουδετερώνει τις κινήσεις της ισοτιμίας προς τις δύο κατευθύνσεις. Φέτος, που το δολάριο ανατιμήθηκε, η πτώση τους ήταν κοντά σε εκείνη του χρυσού σε δολάρια.

Η πτώση της Παρασκευής δείχνει επίσης ότι ο χρυσός δεν κινείται αντίθετα από τις μετοχές σε κάθε συνεδρίαση. Σε μέρες με αναγκαστικές πωλήσεις πέφτουν μαζί. Για να επιστρέψει από τα 3.899 στα 5.318 δολάρια, ο χρυσός χρειάζεται άνοδο 36%. Την αριθμητική αυτή την εξηγεί το προηγούμενο Insight για τον χρυσό: μια πτώση χρειάζεται πάντα μεγαλύτερο ποσοστό ανόδου για να καλυφθεί.

Τι αξίζει να παρακολουθήσουμε

Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου ανακοινώνεται η έκθεση απασχόλησης των ΗΠΑ για τον Οκτώβριο. Ο Σιμόν Πιερ Μασάμπνι της XS.com ανέφερε στο Kitco ότι μια σαφής επιβράδυνση της αγοράς εργασίας ή του πληθωρισμού θα άλλαζε τις προσδοκίες για τα επιτόκια και μαζί την εικόνα του χρυσού.

Η επόμενη απόφαση της Fed για τα επιτόκια ανακοινώνεται στις 9 Δεκεμβρίου, μαζί με νέες προβλέψεις για την οικονομία. Στο μεταξύ, οι εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο και από τις συνομιλίες για τα Στενά του Ορμούζ.

Τι κρατάμε

• Την Παρασκευή ο χρυσός έπεσε μαζί με τις μετοχές, γιατί επενδυτές πούλησαν ό,τι ήταν ρευστό για να καλύψουν ζημιές σε άλλες θέσεις.
• Από τον Ιανουάριο η πίεση έρχεται από τα επιτόκια και το πετρέλαιο. Ο χρυσός δεν δίνει τόκο, ενώ η πραγματική απόδοση του αμερικανικού δεκαετούς ανέβηκε από 1,89% σε 2,60%.
• Σε ευρώ η πτώση από το ρεκόρ είναι 21,5% και όχι 26,7%, γιατί το δολάριο ανατιμήθηκε. Τα ETC με αντιστάθμιση σε ευρώ ακολουθούν σχεδόν την πτώση σε δολάρια.