Ο ίδιος μήνας, δύο πληθωρισμοί: 3,4% και 3,7%. Ποιον κοιτά η Fed;

Στις 12 Αυγούστου ανακοινώθηκε ότι ο αμερικανικός πληθωρισμός τον Ιούλιο ήταν 3,4%. Στις 26 Αυγούστου ανακοινώθηκε ότι ο αμερικανικός πληθωρισμός τον Ιούλιο ήταν 3,7%.

Κανένα από τα δύο δεν είναι λάθος. Είναι δύο διαφορετικοί επίσημοι δείκτες, για τον ίδιο ακριβώς μήνα και η κεντρική τράπεζα κρίνεται μόνο στον δεύτερο.

Δύο μετρήσεις, δύο ονόματα

Ο πρώτος είναι ο δείκτης τιμών καταναλωτή, ο γνωστός CPI, που δημοσιεύει η στατιστική υπηρεσία εργασίας. Αυτόν βλέπεις στα πρωτοσέλιδα.

Ο δεύτερος λέγεται δείκτης τιμών προσωπικής κατανάλωσης, ο PCE και δημοσιεύεται από το υπουργείο Εμπορίου. Για τον Ιούλιο ανέβηκε 0,2% τον μήνα και 3,7% τον χρόνο, ένα δέκατο πάνω από τις εκτιμήσεις. Ο δομικός PCE, που αφαιρεί τρόφιμα και ενέργεια, βγήκε 3,3%, ακριβώς όσο περίμεναν οι αναλυτές.

Πρόσεξε τη δεύτερη γραμμή, γιατί εκεί κρύβεται η ουσία. Στον δομικό πληθωρισμό η απόσταση ανάμεσα στους δύο δείκτες είναι οκτώ δέκατα της μονάδας. Δεν πρόκειται για στρογγυλοποίηση. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε έναν αριθμό που πλησιάζει τον στόχο και σε έναν που παραμένει μακριά του.

Γιατί διαφέρουν

Δεν μετρούν το ίδιο καλάθι με τον ίδιο τρόπο. Τρεις είναι οι δομικές διαφορές:

1. Διαφορετικά βάρη. Η στέγαση πιάνει πολύ μεγαλύτερο κομμάτι στον CPI από ό,τι στον PCE. Όταν τα ενοίκια κινούνται, ο CPI το αισθάνεται πολλαπλάσια.
2. Διαφορετικό εύρος δαπανών. Ο CPI μετρά ό,τι πληρώνει από την τσέπη του το νοικοκυριό. Ο PCE μετρά και όσα ξοδεύονται για λογαριασμό του, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την υγεία που πληρώνουν ασφαλιστικά ταμεία και εργοδότες.
3. Διαφορετική αντιμετώπιση της υποκατάστασης. Ο PCE αναπροσαρμόζει τα βάρη του πιο συχνά, οπότε πιάνει καλύτερα το ότι ο κόσμος αλλάζει συνήθειες όταν κάτι ακριβαίνει. Ο CPI κρατά σταθερότερο καλάθι.

Ιστορικά, αυτές οι διαφορές κάνουν τον PCE να τρέχει λίγο χαμηλότερα από τον CPI. Μέχρι το φθινόπωρο του 2025 ίσχυε ακριβώς αυτό: τον Σεπτέμβριο ο δομικός PCE ήταν στο 2,8% και ο δομικός CPI στο 3,0%.

Από τα τέλη του 2025 όμως η σχέση αντιστράφηκε και η απόσταση μεγάλωσε μήνα με τον μήνα μέχρι τα οκτώ δέκατα του Ιουλίου. Δεν πρόκειται λοιπόν για ιδιοτροπία ενός μήνα, αλλά για κάτι που κρατά τρία τρίμηνα.

Ο ίδιος ο Ιούλιος δίνει μια ένδειξη για το πού βρίσκεται η πίεση: τα αγαθά έγιναν φθηνότερα κατά 0,1%, με τα καύσιμα και τα ενεργειακά προϊόντα να υποχωρούν 2,7% και τα είδη σπιτιού 0,9%.

Ποιον από τους δύο κοιτά η κεντρική τράπεζα

Τον PCE. Ο στόχος του 2% είναι ορισμένος πάνω στον PCE, όχι στον CPI.

Αυτό αλλάζει τελείως την ανάγνωση των τίτλων. Όταν διαβάζεις ότι ο πληθωρισμός υποχώρησε στο 3,4%, βλέπεις έναν αριθμό που η Fed δεν χρησιμοποιεί για να μετρήσει την επιτυχία της. Ο αριθμός που μετρά για εκείνη είναι το 3,7% και για τη διάγνωση της τάσης το 3,3% του δομικού.

Το ίδιο ισχύει και στην Ευρώπη, με άλλα ονόματα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στοχεύει τον εναρμονισμένο δείκτη HICP, που έχει τους δικούς του κανόνες για τη στέγαση και δεν συμπίπτει με τους εθνικούς δείκτες που βλέπει κανείς στις ειδήσεις.

Τι είπε ο πρόεδρος της Fed δύο ημέρες αργότερα

Στις 28 Αυγούστου, στην πρώτη του ομιλία στο Τζάκσον Χόουλ ως πρόεδρος, ο Kevin Warsh είπε ότι ο πληθωρισμός παραμένει πολύ υψηλός και άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να χρειαστούν αυξήσεις επιτοκίων τους επόμενους μήνες.

Η διατύπωση που αξίζει προσοχή ήταν άλλη. Αναγνώρισε ότι οι πρόσφατες μετρήσεις δείχνουν κάποια αποκλιμάκωση, αλλά πρόσθεσε ότι δεν του λένε πως οι υποκείμενες τάσεις έχουν βελτιωθεί ουσιαστικά. Με άλλα λόγια, δεν κοιτά τον μήνα, κοιτά τη σειρά. Οι αγορές το διάβασαν χωρίς πανικό, με τους δείκτες να κρατούν τα επίπεδά τους, αλλά με τα ομόλογα να αποτιμούν αύξηση αργότερα μέσα στη χρονιά και όχι τον Σεπτέμβριο.

Για όποιον κρατά ομόλογα, αυτή η μετατόπιση της προσδοκίας μετράει περισσότερο από τον ίδιο τον δείκτη, γιατί οι τιμές τους κινούνται με τα επιτόκια που θεωρούνται πιθανά, όχι με αυτά που ισχύουν σήμερα.

Ποιος είναι ο δικός σου πληθωρισμός

Κανένας από τους δύο.

Και οι δύο δείκτες περιγράφουν ένα μέσο νοικοκυριό που δεν υπάρχει. Αν πληρώνεις ενοίκιο, το δικό σου καλάθι μοιάζει περισσότερο με τον CPI. Αν έχεις εξοφλήσει το σπίτι σου, η στέγαση σε αγγίζει ελάχιστα και το προσωπικό σου ποσοστό είναι χαμηλότερο. Αν οδηγείς πολύ, ο Ιούλιος με το φθηνότερο καύσιμο ήταν καλύτερος μήνας για εσένα από ό,τι για τον μέσο όρο.

Η πρακτική συνέπεια για μια επένδυση είναι απλή και δεν αλλάζει με τον δείκτη που θα διαλέξεις. Η απόδοση που μετράει είναι αυτή που περισσεύει μετά τον πληθωρισμό και η πλήρης εξήγηση του πληθωρισμού δείχνει γιατί μια διαφορά μιας μονάδας ετησίως αλλάζει δραματικά την εικόνα σε βάθος δεκαετίας. Ο Investment Calculator το κάνει ορατό με δικά σου νούμερα και ο ανατοκισμός εξηγεί γιατί η διαφορά μεγαλώνει αντί να μένει σταθερή.

Τι κρατάμε

• Δύο επίσημοι δείκτες για τον ίδιο μήνα μπορούν να διαφέρουν και τον Ιούλιο διέφεραν κατά οκτώ δέκατα στον δομικό. Πριν συγκρίνεις δύο ποσοστά, δες αν μετρούν το ίδιο πράγμα.
• Ο στόχος του 2% ορίζεται στον PCE. Ο αριθμός των πρωτοσέλιδων δεν είναι ο αριθμός στον οποίο κρίνεται η κεντρική τράπεζα.
• Ένας δείκτης περιγράφει ένα μέσο νοικοκυριό. Το δικό σου καλάθι και άρα η δική σου πραγματική απόδοση, είναι πάντα λίγο αλλιώς.