Η Ευρώπη προσπέρασε τη Wall Street

Οι ευρωπαϊκές μετοχές έχουν πλέον κερδίσει περισσότερα από τις αμερικανικές μέσα στο 2026. Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου ο δείκτης STOXX Europe 600, με τις 600 μεγαλύτερες εισηγμένες εταιρείες της Ευρώπης, έκλεισε στις 648,33 μονάδες, 9,4% πάνω από το κλείσιμο του 2025. Ο S&P 500 έκλεισε στις 7.376,86 μονάδες, 7,8% πάνω από τις 6.845,50 μονάδες της 31ης Δεκεμβρίου. Η Ευρώπη πέρασε μπροστά την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, τη μέρα που ο S&P 500 έχασε 4,4%. Για τον Ευρωπαίο επενδυτή όμως η εικόνα είναι διαφορετική, γιατί ο S&P 500 μετρά σε δολάρια και το δολάριο ανέβηκε φέτος απέναντι στο ευρώ.

Πώς άλλαξε η σειρά μέσα σε μία μέρα

Ως την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου ο S&P 500 κέρδιζε 12,3% από την αρχή της χρονιάς και ο STOXX Europe 600 10,9%. Την Πέμπτη, τη Μαύρη Πέμπτη της Wall Street, ο S&P 500 έχασε 4,36%, ενώ ο ευρωπαϊκός δείκτης έχασε μόλις 0,4%. Μέσα σε μία συνεδρίαση η διαφορά των 1,4 μονάδων υπέρ της Wall Street έγινε διαφορά 3 μονάδων υπέρ της Ευρώπης. Την Παρασκευή ο S&P 500 ανέκτησε 0,3% και ο STOXX Europe 600 έχασε 1,0%, οπότε η διαφορά μίκρυνε στις 1,6 μονάδες. Το Reuters σημείωσε την προσπέραση την ίδια μέρα.

Η Ευρώπη είχε ξεκινήσει μπροστά και τη χρονιά. Στις 2 Μαρτίου ο STOXX Europe 600 κέρδιζε 5,2% και ο S&P 500 μόλις 0,5%. Στις 22 Απριλίου ο S&P 500 πέρασε μπροστά και έμεινε εκεί τις περισσότερες μέρες ως τον Νοέμβριο. Στις αρχές Οκτωβρίου η διαφορά ξεπερνούσε τις έξι μονάδες.

Τι κάνει τη διαφορά ανάμεσα στους δύο δείκτες

Οι δύο δείκτες έχουν πολύ διαφορετική σύνθεση. Οι λεγόμενες Magnificent Seven, δηλαδή οι Apple, Nvidia, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta και Tesla, αποτελούσαν στις 4 Νοεμβρίου το 33,5% του S&P 500, σύμφωνα με τα στοιχεία του ETF SPY της State Street. Στον STOXX Europe 600 οι εταιρείες τεχνολογίας αποτελούν περίπου το 7%.

Όταν πέφτουν οι μετοχές της τεχνητής νοημοσύνης, ο S&P 500 χάνει πολύ περισσότερα από τον ευρωπαϊκό δείκτη. Αυτό φαίνεται και στην απόσταση από τα υψηλά τους. Στις 6 Νοεμβρίου ο Nasdaq Composite ήταν 10,9% κάτω από το ρεκόρ της 6ης Οκτωβρίου και ο S&P 500 5,7% κάτω από το δικό του ρεκόρ της ίδιας μέρας. Ο STOXX Europe 600 απείχε μόλις 1,8% από το υψηλό των 660,51 μονάδων της 11ης Αυγούστου.

Η ίδια σύνθεση εξηγεί και τους μήνες που προηγούνταν η Wall Street. Στις 6 Οκτωβρίου, τη μέρα του ρεκόρ, ο Nasdaq κέρδιζε 18,7% από την αρχή της χρονιάς και ο S&P 500 14,2%, ενώ ο STOXX Europe 600 κέρδιζε μόλις 7,4%. Όσο ανέβαιναν οι μετοχές της τεχνολογίας, ο ευρωπαϊκός δείκτης έμενε πίσω.

Τι αλλάζει όταν μετράς σε ευρώ

Ο S&P 500 υπολογίζεται σε δολάρια. Ένας Ευρωπαίος που αγοράζει ETF του S&P 500 σε ευρώ κερδίζει ή χάνει και από τη συναλλαγματική ισοτιμία. Σύμφωνα με τις ισοτιμίες αναφοράς της ΕΚΤ, το ευρώ αντιστοιχούσε σε 1,1750 δολάρια στις 31 Δεκεμβρίου 2025 και σε 1,1165 δολάρια στις 6 Νοεμβρίου 2026. Το ευρώ υποχώρησε δηλαδή κατά 5%. Κάθε δολάριο αξίζει σήμερα περίπου 5% περισσότερα ευρώ από ό,τι στην αρχή της χρονιάς.

Μετρημένος σε ευρώ, ο S&P 500 κερδίζει φέτος περίπου 13%, πολύ περισσότερο από το 9,4% του ευρωπαϊκού δείκτη. Η προσπέραση της Πέμπτης ισχύει μόνο όταν ο καθένας μετρά στο δικό του νόμισμα.

Το ίδιο δείχνουν και οι τιμές των ETF στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια. Το SXR8 της iShares, που ακολουθεί τον S&P 500 και διαπραγματεύεται σε ευρώ στο Xetra, κέρδισε 14,3% από το τέλος του 2025 ως τις 6 Νοεμβρίου. Το MEUD της Amundi, που ακολουθεί τον STOXX Europe 600, κέρδισε 12,3% στο Euronext του Παρισιού. Και τα δύο είναι accumulating, δηλαδή επανεπενδύουν τα μερίσματα. Για αυτό κερδίζουν περισσότερο από τους ίδιους τους δείκτες. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες μοιράζουν συνήθως μεγαλύτερα μερίσματα από τις αμερικανικές, οπότε η απόσταση του MEUD από τον δείκτη του είναι μεγαλύτερη.

Το ETF με αντιστάθμιση κέρδισε τα λιγότερα

Υπάρχουν και ETF του S&P 500 με αντιστάθμιση συναλλάγματος, δηλαδή με συμβόλαια που ακυρώνουν σε μεγάλο βαθμό την επίδραση της ισοτιμίας. Ένα από αυτά είναι το IBCF της iShares, που στο όνομά του γράφει «EUR Hedged». Φέτος το IBCF κέρδισε μόλις 6,3% στο Xetra, λιγότερο από το ETF της Ευρώπης και λιγότερο από τη μισή απόδοση του SXR8. Ο λόγος είναι ότι η αντιστάθμιση αφαίρεσε το κέρδος από την άνοδο του δολαρίου. Η αντιστάθμιση έχει επίσης κόστος, που εξαρτάται κυρίως από τη διαφορά ανάμεσα στα βραχυπρόθεσμα επιτόκια του δολαρίου και του ευρώ. Για αυτό το IBCF έμεινε ακόμη και κάτω από τον S&P 500 σε δολάρια.

Πέρσι συνέβη το αντίθετο. Στις 31 Δεκεμβρίου 2024 το ευρώ αντιστοιχούσε σε 1,0389 δολάρια, οπότε μέσα στο 2025 ανέβηκε 13% απέναντι στο δολάριο. Τότε η αντιστάθμιση προστάτευσε τον επενδυτή από την πτώση του δολαρίου. Η ισοτιμία κινείται και προς τις δύο κατευθύνσεις. Μέσα στο 2026 το ευρώ έφτασε τα 1,1974 δολάρια στις 28 Ιανουαρίου και έπεσε στα 1,1130 στις 29 Οκτωβρίου.

Τι σημαίνει για όποιον έχει ETF

Η σύγκριση δύο δεικτών έχει νόημα για τον επενδυτή μόνο στο νόμισμα που ο ίδιος χρησιμοποιεί. Οι τίτλοι για την «προσπέραση» συγκρίνουν τον STOXX Europe 600 σε ευρώ με τον S&P 500 σε δολάρια, όμως ο Ευρωπαίος επενδυτής δεν κρατά δολάρια. Για όποιον έχει ETF του S&P 500 χωρίς αντιστάθμιση, η άνοδος του δολαρίου πρόσθεσε φέτος περίπου πέντε μονάδες στην απόδοση.

Το ίδιο ισχύει και για τα παγκόσμια ETF, όπως αυτά που ακολουθούν τον MSCI World, όπου οι αμερικανικές εταιρείες ζύγιζαν 72,8% στις 30 Οκτωβρίου, σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο της MSCI. Όποιος θέλει να δει πώς μοιράζονται τα χρήματά του ανάμεσα σε Ευρώπη και ΗΠΑ θα βρει περισσότερα στον οδηγό για τη γεωγραφική κατανομή ενός χαρτοφυλακίου.

Τι αξίζει να παρακολουθήσουμε

1. Ο πληθωρισμός των ΗΠΑ. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή του Οκτωβρίου ανακοινώνεται την Τρίτη 10 Νοεμβρίου. Επηρεάζει τις προσδοκίες για τα επιτόκια της Fed, άρα και την ισοτιμία ευρώ και δολαρίου.
2. Οι μετοχές της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Nasdaq βρίσκεται σε περιοχή διόρθωσης. Από αυτές κρίθηκε φέτος η σειρά ανάμεσα στους δύο δείκτες.
3. Η ισοτιμία ευρώ και δολαρίου. Για τον Ευρωπαίο επενδυτή μια κίνηση 5% στην ισοτιμία έχει την ίδια επίδραση με μια κίνηση 5% στις αμερικανικές μετοχές.

Τι κρατάμε

• Από την αρχή του 2026 ο STOXX Europe 600 κερδίζει 9,4% και ο S&P 500 7,8%, ο καθένας στο νόμισμά του. Η Ευρώπη πέρασε μπροστά τη Μαύρη Πέμπτη, γιατί ζυγίζει πολύ λιγότερο στην τεχνολογία.
• Σε ευρώ η σειρά αντιστρέφεται. Το ευρώ υποχώρησε 5% απέναντι στο δολάριο και το SXR8 του S&P 500 κέρδισε 14,3%, έναντι 12,3% για το MEUD του STOXX Europe 600.
• Το ETF του S&P 500 με αντιστάθμιση συναλλάγματος κέρδισε μόλις 6,3%. Η αντιστάθμιση προστατεύει όταν πέφτει το δολάριο, όπως το 2025, ενώ κοστίζει όταν ανεβαίνει, όπως φέτος.