Το ευρώ στο 1,157 και το νόμισμα που δεν ξέρεις ότι κρατάς

Στις 14 Αυγούστου η ισοτιμία ευρώ δολαρίου ανέβηκε στο 1,1567, κέρδη 0,35% μέσα στη συνεδρίαση και παρέμεινε κοντά στο 1,1575 την επομένη. Είναι κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο μηνών, με τον μέσο όρο της χρονιάς γύρω στο 1,1625.

Για τα περισσότερα ελληνικά και ευρωπαϊκά χαρτοφυλάκια, αυτός ο αριθμός έχει μεγαλύτερη σημασία από όση φαίνεται.

Το ETF είναι σε ευρώ, οι εταιρείες όχι

Ένα ETF μπορεί να είναι εισηγμένο σε ευρωπαϊκό χρηματιστήριο, να αγοράζεται σε ευρώ και να εμφανίζεται σε ευρώ στον λογαριασμό σου. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα περιουσιακά του στοιχεία είναι σε ευρώ.

Αν το ταμείο κρατά αμερικανικές μετοχές, κρατά δολάρια. Το νόμισμα στο οποίο διαπραγματεύεσαι είναι απλώς το περιτύλιγμα. Το νόμισμα των εταιρειών από μέσα είναι αυτό που καθορίζει την απόδοσή σου. Το ίδιο ακριβώς ταμείο μπορεί να έχει και τρεις εισαγωγές σε τρία χρηματιστήρια, με τρία διαφορετικά νομίσματα διαπραγμάτευσης και να είναι ένα και το αυτό προϊόν με ένα χαρτοφυλάκιο από κάτω.

Ένα παράδειγμα με αριθμούς

Έστω ότι ένας δείκτης σε δολάρια ανεβαίνει 10% μέσα σε έναν χρόνο. Στο ίδιο διάστημα, το ευρώ ενισχύεται 5% απέναντι στο δολάριο. Η απόδοση που βλέπεις εσύ σε ευρώ δεν είναι 10% ούτε 5%. Είναι περίπου 4,8%.

Ο λόγος είναι απλός: τα δολάρια που κέρδισες μετατρέπονται σε λιγότερα ευρώ από πριν. Λειτουργεί και αντίστροφα. Ένα ασθενέστερο ευρώ ενισχύει την απόδοση ενός χαρτοφυλακίου με αμερικανική έκθεση, χωρίς να έχει βελτιωθεί απολύτως τίποτα στις ίδιες τις εταιρείες. Μεγάλο μέρος από αυτό που πολλοί Ευρωπαίοι επενδυτές θεώρησαν επιτυχία της αμερικανικής αγοράς σε κάποιες χρονιές ήταν στην πραγματικότητα κίνηση της ισοτιμίας.

Γιατί οι περισσότεροι δεν αντισταθμίζουν τις μετοχές

Υπάρχουν εκδόσεις ETF με αντιστάθμιση νομίσματος. Έχουν όμως κόστος, το οποίο εξαρτάται από τη διαφορά επιτοκίων ανάμεσα στα δύο νομίσματα. Σήμερα η διαφορά ανάμεσα σε δολάριο και ευρώ δεν είναι μικρή: 3,50% με 3,75% στις ΗΠΑ έναντι 2,25% στη ζώνη του ευρώ.

Η συνηθισμένη πρακτική είναι να μένουν οι μετοχές χωρίς αντιστάθμιση και να αντισταθμίζονται τα ομόλογα. Ο λόγος έχει λογική. Η διακύμανση μιας μετοχής είναι μεγάλη ούτως ή άλλως, οπότε η ισοτιμία προσθέτει σχετικά λίγο επιπλέον θόρυβο. Σε ένα ομόλογο, όπου η διακύμανση είναι μικρή από κατασκευής, η ισοτιμία θα κυριαρχούσε πάνω στον ίδιο τον λόγο για τον οποίο το αγόρασες, δηλαδή τη σταθερότητα. Το θέμα αναπτύσσεται στο κεφάλαιο νομίσματος του οδηγού ΑΤΛΑΣ και στο τι είναι το hedging, ενώ στο Logifin ETF Hub φαίνεται ποια ομολογιακά ταμεία είναι αντισταθμισμένα σε ευρώ.

Τι κάνει κανείς στην πράξη

Τίποτα βιαστικό. Η ισοτιμία δεν προβλέπεται με αξιοπιστία, ούτε από τράπεζες με ολόκληρα τμήματα αφιερωμένα σε αυτό.

Τρία πράγματα έχουν νόημα:

1. Να ξέρεις ότι το έχεις. Έτσι δεν ερμηνεύεις μια συναλλαγματική κίνηση ως επιτυχία ή αποτυχία της επενδυτικής σου επιλογής.
2. Να μετράς σε ευρώ. Η απόδοση που σε αφορά είναι αυτή στο νόμισμα με το οποίο θα ξοδέψεις τα χρήματα.
3. Να αντισταθμίζεις επιλεκτικά. Μόνο εκεί όπου το νόμισμα θα έπνιγε τον σκοπό της θέσης, δηλαδή στο σταθερό κομμάτι του χαρτοφυλακίου.

Τι κρατάμε

• Το νόμισμα διαπραγμάτευσης ενός ETF δεν είναι το νόμισμα του κινδύνου. Κοίτα τι κρατά, όχι πώς πωλείται.
• Η ισοτιμία δίνει και αφαιρεί. Σε βάθος δεκαετιών τείνει να εξομαλύνεται, σε βάθος λίγων ετών μπορεί να αλλάξει σημαντικά την εικόνα.
• Η αντιστάθμιση δεν είναι δωρεάν και δεν είναι πάντα χρήσιμη. Έχει νόημα εκεί όπου το νόμισμα θα κυριαρχούσε πάνω στον σκοπό της επένδυσης.