Γιατί διπλασιάζεται το βάρος της SpaceX

Τη Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου η στάθμιση της SpaceX στον Nasdaq-100 υπερδιπλασιάζεται, από περίπου 1,28% σε 2,82%. Τα funds που αναπαράγουν τον δείκτη εκτελούν την προσαρμογή στη συνεδρίαση της Παρασκευής. Εκτιμήσεις που δημοσιεύτηκαν πριν από το rebalance έκαναν λόγο για αγορές 15,5 ως 22 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η SpaceX δεν έγινε ξαφνικά διαφορετική εταιρεία. Αυτό που άλλαξε ήταν το free float, δηλαδή πόσες μετοχές της μπορούν να διαπραγματεύονται ελεύθερα.

Τι αλλάζει τη Δευτέρα

Περίπου 1,7 τρισεκατομμύρια δολάρια βρίσκονται σε funds που παρακολουθούν τον Nasdaq-100 ή τον χρησιμοποιούν ως σημείο αναφοράς. Τα funds που έχουν στόχο να αναπαράγουν την απόδοσή του προσαρμόζουν την έκθεσή τους στις αλλαγές της σύνθεσης και της στάθμισής του. Διαφορετικά παύουν να ακολουθούν πιστά τον δείκτη.

Η εκτίμηση των αγορών βασίζεται στην προσαρμογή των funds στη νέα στάθμιση. Το ποσό, από μόνο του, δεν αποδεικνύει αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον για τη SpaceX.

Ο κανόνας που το προκάλεσε

Ο Nasdaq-100 σταθμίζει τις εταιρείες του με την κεφαλαιοποίησή τους. Για όσες όμως έχουν πολύ κλειστή μετοχική βάση ισχύει, από τον Μάιο του 2026, ειδικός περιορισμός.

Για μετοχές με χαμηλό free float, ο δείκτης χρησιμοποιεί στον υπολογισμό το μικρότερο από δύο μεγέθη: τον συνολικό αριθμό μετοχών της επιλέξιμης εισηγμένης κατηγορίας ή το τριπλάσιο των ελεύθερα διαπραγματεύσιμων μετοχών της. Πολλαπλασιάζει αυτόν τον αριθμό με την τιμή της μετοχής για να υπολογίσει την κεφαλαιοποίηση που λαμβάνει υπόψη στη στάθμιση.

Καθώς έληγαν τα lockup, αυξανόταν το free float που λαμβάνει υπόψη ο δείκτης. Μαζί του αυξήθηκε και η στάθμιση της SpaceX. Ο οδηγός ATLAS εξηγεί πώς οι διαφορετικοί κανόνες στάθμισης αλλάζουν τη σύνθεση και τη συμπεριφορά ενός δείκτη.

Μόνο το 5% των μετοχών διατέθηκε στο IPO

Η SpaceX μπήκε στο χρηματιστήριο στις 12 Ιουνίου 2026, στα 135 δολάρια ανά μετοχή, με αποτίμηση 1,77 τρισεκατομμυρίων και άντληση 75 δισεκατομμυρίων. Ήταν το μεγαλύτερο IPO στην ιστορία. Την πρώτη ημέρα έκλεισε στα 161 δολάρια, 19% ψηλότερα, ανεβάζοντας την αποτίμηση πάνω από τα 2,1 τρισεκατομμύρια.

Στο IPO διατέθηκε περίπου το 5% των συνολικών μετοχών, ποσοστό πολύ κάτω από τα συνηθισμένα, για το οποίο η εταιρεία χρειάστηκε εξαίρεση από την αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Παράλληλα ισχύουν δύο κατηγορίες μετοχών: οι Class A που αγόρασε το κοινό δίνουν μία ψήφο, οι Class B που κρατούν οι εσωτερικοί μέτοχοι δίνουν δέκα. Ο Elon Musk κατέχει το 42% των μετοχών και ελέγχει το 82% ως 85% των ψήφων.

Από τον Αύγουστο άρχισαν να λήγουν οι περίοδοι δέσμευσης. Στις 6 Αυγούστου ξεκλείδωσαν περίπου 911,5 εκατομμύρια μετοχές εσωτερικών μετόχων και ως τα τέλη του μήνα είχαν απελευθερωθεί πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια. Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο βγαίνουν από τη δέσμευση πάνω από 2,3 δισεκατομμύρια ακόμη.

Τι έκανε η μετοχή στο μεταξύ

Στις 4 Αυγούστου ήρθαν τα πρώτα αποτελέσματα ως εισηγμένης. Τα έσοδα του δεύτερου τριμήνου έφτασαν τα 7,8 δισεκατομμύρια δολάρια, αυξημένα 92% σε έναν χρόνο. Παρά την αύξηση των εσόδων και της λειτουργικής κερδοφορίας, η εταιρεία κατέγραψε ζημιά 541 εκατομμυρίων δολαρίων.

Την επόμενη ημέρα η μετοχή έχασε σχεδόν 14%, κλείνοντας στα 108,27 δολάρια, στο χαμηλότερο κλείσιμό της από την εισαγωγή στο χρηματιστήριο. Στις 6 Αυγούστου, την ημέρα που ξεκλείδωσαν τα 911,5 εκατομμύρια μετοχές, ανέβηκε πάνω από 6%.

Στις 17 Σεπτεμβρίου διαπραγματευόταν στα 154,81 δολάρια. Από την εισαγωγή της μέχρι τότε είχε κινηθεί μεταξύ 104,83 και 225,64 δολαρίων.

Στο ίδιο διάστημα ανακοινώθηκαν αποτελέσματα και έληξαν lockups. Η προγραμματισμένη αλλαγή της στάθμισης συνδέεται με τον τρόπο που ο δείκτης λαμβάνει υπόψη το free float.

Γιατί λείπει από τον S&P 500

Η SpaceX μπήκε στον Nasdaq-100 δεκαπέντε συνεδριάσεις μετά την είσοδό της. Στον S&P 500 δεν πληροί ακόμη τα κριτήρια. Τα κριτήρια απαιτούν θετικά κέρδη κατά GAAP στο τελευταίο τρίμηνο και αθροιστικά στα τέσσερα τελευταία, ενώ η SpaceX ανακοίνωσε ζημιά 541 εκατομμυρίων δολαρίων στο δεύτερο τρίμηνο του 2026. Απαιτούν επίσης δώδεκα μήνες διαπραγμάτευσης. Η SpaceX τους συμπληρώνει τον Ιούνιο του 2027, χωρίς αυτό να εξασφαλίζει την ένταξη.

Τον Ιούνιο του 2026 η S&P Dow Jones Indices απέρριψε πρόταση να μπαίνουν ταχύτερα στον δείκτη οι πολύ μεγάλες νέες εισηγμένες, με το σκεπτικό ότι δεν δίνονται εξαιρέσεις με κριτήριο μόνο το μέγεθος.

Η ίδια εταιρεία μπορεί επομένως να βρίσκεται στον Nasdaq-100 και να μένει εκτός S&P 500, επειδή οι δύο δείκτες εφαρμόζουν διαφορετικά κριτήρια ένταξης. Το ίδιο φαινόμενο φάνηκε και όταν η The Trade Desk έφυγε από τον S&P 500. Η ένταξη σε έναν δείκτη είναι αποτέλεσμα των κανόνων του, όχι αξιολόγηση της ποιότητας μιας εταιρείας.

Η αλλαγή της στάθμισης επηρεάζει και την έκθεση των UCITS ETF που παρακολουθούν τον Nasdaq-100. Από τη Δευτέρα η έκθεσή τους στη SpaceX αυξάνεται περίπου στο διπλάσιο, χωρίς ο επενδυτής να χρειάζεται να κάνει καμία συναλλαγή. Στο Logifin ETF Hub φαίνεται ποιον δείκτη ακολουθεί κάθε ταμείο.

Τι κρατάμε

• Οι αγορές των 15,5 ως 22 δισεκατομμυρίων, όπως εκτιμήθηκαν πριν από το rebalance, προκύπτουν από τον κανονισμό του δείκτη και όχι από αξιολόγηση της μετοχής.
• Η στάθμιση του Nasdaq-100 λαμβάνει υπόψη το free float. Όσο αυξάνονται οι μετοχές που μπορούν να διαπραγματεύονται ελεύθερα, μπορεί να αυξάνεται και το βάρος μιας εταιρείας στον δείκτη.
• Nasdaq-100 και S&P 500 εφαρμόζουν διαφορετικούς κανόνες. Γι' αυτό η ίδια εταιρεία μπορεί να έχει σημαντικό βάρος στον έναν και να μην πληροί ακόμη τα κριτήρια του άλλου.